عبدالجباربن زين العابدين شكوئى

57

مصباح الحرمين ( فارسى )

و آن را ضراح « 1 » مىگويند ، مثل بيت الحرام [ است و ] در مقابل او ، [ طورى ] كه هرگاه بيفتد بيت المعمور ، مىافتد بر بيت الحرام ، و داخل مىشود بر بيت المعمور هر روز هفتاد هزار ملك كه ديگر ابداً او را نمىبينند ، و بدرستى كه براى بيت المعمور در آسمان ، احترام و منزلت است به قدر احترام و منزلت كعبه « 2 » . و اين اخبارى كه ذكر شد در اسماء خانه‌ها و محلّ آنها ، به ظاهر مختلف همديگر به نظر مىآيد شايد وجه جمع ، اين بوده باشد كه در هر يكى از سماوات خانه‌اى بوده كه مكان و معبد ملائكه بوده ، بيت المعمور و ضراح « 3 » ناميده شود ، و خودشان مقابل يكديگر باشند چنانچه ازرقى از مجاهد نقل كرده كه : خدا آفريد موضع كعبه را پيش از آنكه چيزى از زمين خلق كند به دو هزار سال ، و بدرستى كه اساس كعبه در طبقهء هفتم زمين است « 4 » ، و كعبه يكى از چهارده خانه است كه در هر آسمان يك خانه ، و در هر زمين يك خانه است ، و درِ هر يك از آنها مقابل ديگرى است « 5 » . و روايت است كه « 6 » : چون آدم و حوّا عليهما السلام ، به جهت خوردن از شجرهء منهيّه « 7 » ، از بهشت بيرون آمدند ، به جهت مفارقت قرب حقّ و نعمتهاى بهشت ، در غايت نادم و پشيمان شده به مقام تضرّع و التِجا « 8 » به درگاه ربّ العالمين آمده ، مناسب حال خودشان مناجاتها مىكردند كه اين مختصر محلّ ذكر آنها نيست « 9 » ، آخرالامر « 10 » خلّاق عالم توبهء ايشان را قبول فرمود باز گريه كردند ، خطاب رسيد كه : من توبهء شما را قبول كردم ديگر

--> ( 1 ) - عبارت متن « صراخ » . م . ( 2 ) - بحار 55 / 60 ب 7 ح 11 . ( 3 ) - عبارت متن « صراخ » . م . ( 4 ) - اخبار مكّه 1 / 32 ؛ ترجمه اخبار مكّه 1 / 26 . ( 5 ) - اخبار مكّه 2 / 124 ؛ ترجمه اخبار مكّه 2 / 398 . ( 6 ) - بطور مشروح در : ترجمه اخبار مكّه 2 / 402 - 400 . ( 7 ) - مَنهيّه : چيزهاى نهى كرده شده و منع كرده شده . لغت نامه . ( 8 ) - الْتِجا : التجاء ، پناه آوردن . لغت نامه . ( 9 ) - مناجاتهاى آدم و حوّا عليهما السلام در ضمن بسيارى از روايات مربوط به خروج ايشان از بهشت و هبوط به زمين‌نقل شده است ؛ اين مناجاتها غالباً دربارهء حسرت دورى از بهشت و وحشت از سكونت در زمين و ناراحتى آنان به جهت محروميّت از شنيدن صداى ملائكه است ، جهت آگاهى بيشتر مراجعه شود به : كافى 4 / 195 ح 1 ؛ وسايل 13 / 221 ب 13 ح 17601 ؛ بحار 11 / 182 ب 3 ح 36 ؛ تفسيرعياشى 1 / 35 ح 21 . ( 10 ) - آخرالامر : عاقبت ، در پايان كار . لغت نامه .